Mały też może - poradnik

Odpowiedzialność w biznesie nie jest modą. Dla dużych przedsiębiorstw, to standard, który w dłuższej perspektywie przynosi wymierne korzyści biznesowe.

Coraz więcej średnich firm dostrzega także korzyści z prowadzenia polityki odpowiedzialnego biznesu poszerzając działania w poszczególnych obszarach CSR wzorując się na przykładach innych przedsiębiorstw. Odpowiedzialny biznes nie musi generować dużych nakładów finansowych. Również szefowie i właściciele małych firm mogą z powodzeniem, a nawet powinni prowadzić swoje biznesy w sposób odpowiedzialny. Pomóc może w tym poniższy przewodnik.

10 cech odpowiedzialnego przedsiębiorcy:

„CSR w firmie - zysk dzięki odpowiedzialności"; I.Kuraszko, M.Panek-Owsiańska, B.Rok, K. Zadrożna; Przewodnik FORBESA

  1. Jest dobrym obywatelem w społeczności, w której funkcjonuje.
  2. Oferuje produkty i usługi o najwyższej jakości.
  3. Dba o zdrowie i bezpieczeństwo pracowników oraz klientów.
  4. Rozwija i motywuje swoich pracowników.
  5. Szanuje naturalne zasoby środowiska.
  6. Unika dyskryminacji i gwarantuje równe szanse.
  7. Pamięta o terminowych zapłatach swoim dostawcom.
  8. Postępuje odpowiedzialnie w sprawach finansowych.
  9. Respektuje podstawowe prawa człowieka.
  10. Dzieli się częścią wypracowanego zysku z innymi.

„Czy moja mała firma ma jakikolwiek wpływ na kształtowanie otoczenia?".

Małe i średnie przedsiębiorstwa stanowią 99 % wszystkich przedsiębiorstw działających w Polsce. Ich codzienne decyzje mają ogromny wpływ na wzrost gospodarczy i rozwój społeczny. Przykłady działania:

Rynek:

  • Jeśli możesz wybieraj w biznesie partnerów przestrzegających standardów etycznych. Jeśli są to duże firmy (dostawcy), sprawdź czy wdrażają strategię CSR
  • Buduj relacje z dostawcami, dziel się z nimi wiedzą branżową i doświadczeniami,
  • Dopilnuj, aby Twoje reklamy nie zawierały treści obraźliwych czy dyskryminujących. Nie obiecuj jakości wyższej niż faktycznie oferowana.
  • Na opakowaniach umieszczaj tylko prawdziwe i kompletne informacje o swoich produktach,
  • Nie nadużywaj zaufania swoich klientów
  • Informuj klientów o ich prawach, np.: do reklamacji i przestrzegaj ich.

Miejsce pracy:

  • Dbaj o rozwój zawodowy Twoich pracowników, opracowuj harmonogramy szkoleń i ścieżki kariery. Dbaj by były one znane pracownikom
  • Wprowadź najbardziej możliwe elastyczne formy pacy
  • Zaplanuj obsadę stanowisk w czasie ciąży pracownicy tak, aby po okresie macierzyńskim mogła wrócić do swojej pracy.
  • Określ zasady etycznego postępowania, przeciwdziałające dyskryminacji, molestowaniu i mobbingowi
  • Informuj pracowników o celach firmy, planowanych zmianach, nowych szansach i wyzwaniach, oraz o zagrożeniach.
  • Stwórz warunki do efektywnej komunikacji umożliwiające swobodne wypowiedzi pracowników, zgłaszanie przez nich pomysłów na usprawnienie działania firmy oraz nieprawidłowości w funkcjonowaniu.
  • Pozwól i zachęcaj pracowników do angażowania się na rzecz społeczności lokalnej

Społeczność lokalna:

  • Bądź dobrym obywatelem! Wspieraj i angażuj się w życie społeczności lokalnej osobiście.
  • Buduj relacje z konkurencją i innymi uczestnikami Twojej branży. Uczestnicz w targach, spotkaniach.
  • Poszukaj partnera społecznego i zastanów się, co możecie zrobić wspólnie.
  • Zachęcaj partnerów biznesowych do działań wspólnych na rzecz danego problemu społeczności lokalnej.
  • Twórz razem z pracownikami program wolontariatu pracowniczego. Motywuj i nagradzaj pracowników za zaangażowanie.
  • Zaoferuj  praktyki uczniom i studentom lokalnych szkół.

Środowisko:

  • Nie drukuj wszystkich maili i informacji nie wymagających przechowywania w formie papierowej zgodnie z prawem.
  • Informacje niezbędne kopiuj i drukuj dwustronnie.
  • Oddawaj do recyclingu puste butelki, zużyte tonery. Sprawdź czy nie możesz dodatkowo przyczynić się do działań społecznych (akcje przeznaczenia środków z materiałów wtórnych na cele charytatywne)
  • Wprowadź programy edukacyjno-uświadamiające pracowników na temat oszczędności wody, energii w miejscu pracy i również w domu.
  • Zachęć do segregacji śmieci.

Należy jednak podkreślić, iż nie wystarczy działać zgodnie z prawem, aby mówić o stosowaniu praktyk CSR. Mówi się, że CSR zaczyna się tam, gdzie kończy się prawo. 

Komunikacja strategii, czy nadużycie i naciąganie teorii do potrzeb działów PR.

Zainteresowanie społeczną odpowiedzialnością rośnie bardzo szybko. Nie wszyscy jednak rozumieją prawdziwe przesłanie i traktują odpowiedzialne praktyki, jako narzędzie PR oraz przyczynek do nakręcania szumu marketingowego wokół danego przedsiębiorstwa. Odbiorcy jednak są coraz bardziej wyczuleni na niespójność między komunikatami, a faktycznymi praktykami firmy.

Obecnie jakość relacji z otoczeniem jest efektem rzeczywistych działań, a nie płynących komunikatów marketingowych. Branża PR coraz wyraźniej dostrzega, że CSR jest przede wszystkim funkcją całego procesu zarządzania i wychodzenie poza cele PR przyczynia się do budowania strategicznych relacji z interesariuszami oraz skutecznego rozwiązywania problemów społecznych. Z drugiej strony to komunikacja właśnie zapewnia budowanie relacji.

Zatem należy komunikować swe działania - również z zakresu CSR, ale również odpowiedzialnie. Najlepszym nośnikiem komunikatów i mecenasami strategii są pracownicy. To oni dzielą się doświadczeniami z rodziną i znajomymi. To oni wystawiają świadectwo pracodawcy, dlatego tak ważna jest komunikacja wewnętrzna i dzielenie się z pracownikami założeniami, planami i perspektywami przedsiębiorstwa.

Kwestia komunikacji zewnętrznej CSR jest bardziej różnorodna. Duże firmy wydają raporty społeczne, biorą udział w konkursach jak „Konkurs Raporty Społeczne", „Liderzy Zrównoważonego Rozwoju" lub rankingach, jak: "Ranking odpowiedzialnych firm - Respect Index", czy „Pięćsetka Polityki - ranking największych polskich firm", a także konferencjach, prowadzą akcje społeczne i edukacyjne na szeroką skalę, promują swoje dobre praktyki.

Warto jednak komunikować swoje działania poprzez dostępne kanały, jak strony internetowe i portale społecznościowe. Strategia CSR zakłada ścisłą współpracę i budowanie relacji z interesariuszami, a jak inaczej, jak nie przez komunikację naszej strategii możemy te relacje budować. Co więcej, dzięki możliwości odpowiedzi na te komunikaty możemy zdobyć nowych partnerów do wspólnej akcji, poprawić działania, czy rozszerzyć ich skalę. To właśnie feedback uczestników rynku i lokalnej społeczności może zapewnić nam rozwój strategii CSR. 

Standardy i wytyczne - przegląd:

  1. Zasady Global Compact - Inicjatywa sekretarza Generalnego ONZ Kofi Annana. ogólne sformułowania, konieczność raportowania i przestrzegania zasad. Raportowanie konkretnych działań w ramach poszczególnych zasad.
  2. Wytyczne OECD - Zestaw standardów działań i zachowania się przedsiębiorstw wielonarodowych pochodzących z państw członkowskich OECD opracowane przez członków OECD. Zasady formułowane w formie ogólnych zaleceń.
  3. Wytyczne GRI G3 (Global Reporting Initiative) - Wytyczne do raportowania danych pozafinansowych opracowanych przez Global Reporting Initiative, przy współpracy szerokiego grona interesariuszy. Zawiera konkretne wskaźniki na dużym poziomie szczegółowości.
  4. ISO 26000 - Nowy Standard opracowany przez IS, ogłoszony 1 listopada 2010 r. Nie podlega certyfikacji, wypracowany w gronie kilkuset międzynarodowych ekspertów oraz Komitetów Narodowych. Standard dla każdej organizacji. Zawiera szczegółowe informacje na temat każdej zasady z zestawem konkretnych przykładów.

7 obszarów kluczowych ISO 26000:

  • Ład organizacyjny
  • Prawa człowieka
  • Praktyki z zakresu pracy
  • Środowisko
  • Uczciwe praktyki organizacyjne
  • Zagadnienia konsumenckie
  • Zaangażowanie społeczne i rozwój społeczności lokalnej

Warto przyjrzeć się praktykom dużych przedsiębiorstw i poszukać inspiracji dla swoich działań z zakresu CSR. Pamiętajmy, że strategia CSR zakłada dobro społeczne. Nie bójmy się zatem powielać pomysły innych i wdrażać je na swoich obszarach. Niektóre firmy, takie jak Tauron S. A. otwarcie zachęca do powielania dobrych praktyk i oferuje pełne „know how" firmom deklarującym przyłączenie się do akcji.